joanna_matyjasik
dr
Joanna Matyjasik

Niezwykle energiczna, zdecydowana i pewna swojej drogi życiowej. Równie dużą pasją jak praca naukowa jest dla niej hobby, które uprawia. Wybrała żeglarstwo, po pierwsze dlatego, że pracując w Szczecinie trudno uciec od kontaktu z wodą, a po drugie, przyznaje, że utrzymanie łódki na wodzie jest dla niej takim samym wyzwaniem jak praca naukowa a pozwala zapomnieć o troskach dnia codziennego. „Jestem policzanką i jest mi tu bardzo dobrze, życie jest spokojne i miłe”, mówi z dumą o mieście, w którym mieszka, oddalonych o kilkadziesiąt kilometrów od Szczecina, Policach.

Moja droga zawodowa
Pracę naukową rozpoczęłam jako studentka trzeciego roku Wydziału Biologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu pod kierunkiem naukowym prof. dr hab. Jerzego Warchoła. Podjęłam wówczas próbę opracowania metody pozwalającej na identyfikację zakażeń grzybami rodzaju Candida u noworodków. Po ukończeniu studiów wiedziałam, że plany zawodowe chcę połączyć z dalszą pracą naukową, co przełożyło się na podjęcie pracy w Zakładzie Genetyki i Patomorfologii Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie. Dołączyłam do zespołu kierowanego przez prof. dr hab. Jana Lubińskiego a prowadzone przeze mnie badania dotyczyły identyfikacji zmian w genach takich jak NBS1 i CHEK2 związanych z predyspozycją do nowotworów. Jednocześnie rozpoczęłam pracę nad własnym projektem badawczym dotyczącym oceny udziału zmian występujących w genie CYP1B1 w procesach związanych z powstawaniem nowotworów. Wyniki badań przeprowadzonych w trakcie realizacji tego projektu stały się również treścią mojej pracy doktorskiej.

Temat i cel moich badań
Prowadzone przeze mnie badania mają na celu identyfikację zmian genetycznych związanych z predyspozycją do nowotworów. W ostatnich latach były one ukierunkowane na ocenę wybranych zmian występujących m.in. w genie CYP1B1. Gen ten koduje enzym należący do grupy białek cytochromu P450 odpowiadający za metabolizowanie szerokiego spektrum związków kancerogennych, jak i za przemianę estrogenów. Punktem wyjścia w przeprowadzonych badaniach była analiza zmian genu CYP1B1 w materiale genetycznym pochodzącym od pacjentów ze zdiagnozowanym rakiem jasnokomórkowym nerki. Następnie wyselekcjonowane zmiany i ich kombinacje były oceniane na materiale genetycznym pochodzącym od pacjentów ze zdiagnozowanym rakiem krtani, płuc, piersi, jelita grubego, trzustki i prostaty. Badaniami objęto ponad 4000 osób. Przeprowadzone analizy pozwoliły na wskazanie kombinacji zmian genu CYP1B1, które są związane ze wzrostem ryzyka wystąpienia raka piersi, trzustki, jelita grubego i jasnokomórkowego nerki.
Dokonując wyborów odnośnie mojej drogi zawodowej zawsze kierowałam się celem, jakim była możliwość praktycznego zastosowania prowadzonych badań w leczeniu ludzi. Tym większą satysfakcję daje mi fakt, iż badania dotyczące zmian występujących w genie CYP1B1 znalazły zastosowanie w praktyce klinicznej w formie testów diagnostycznych proponowanych pacjentom w celu identyfikacji osób ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia raka i objęcia ich badaniami diagnostycznymi umożliwiającymi jak najszybszą interwencję terapeutyczną. Przeprowadzone przeze mnie badania stanowią również treść zgłoszenia patentowego nr P-375857 pt. „Sposób i zestaw do wykrywania zwiększonej, o niskiej penetracji, predyspozycji do nowotworów złośliwych różnych narządów poprzez identyfikację genu CYP1B1” (numer zgłoszenia w USA – 60/565, 724), którego jestem głównym autorem.

Czy młodzi ludzie mają przyszłość w Polsce i mogą odnosić sukcesy?
Z całą pewnością w Polsce jest sporo osób mających duży potencjał intelektualny, dla których praca naukowa jest jednocześnie realizacją ich pasji. Jednakże decyzja czy związać swoje życie zawodowe z nauką jest wciąż bardzo trudna, głównie ze względu na jej aspekt finansowy. Niemniej, wierzę w to, że warto w życiu zajmować się tym, co nas pociąga, co nas interesuje, co uważamy, że ma sens nawet gdy nie będzie z tego takich profitów finansowych, jakich byśmy oczekiwali. Moją wiarę podtrzymują takie inicjatywy jak właśnie stypendium L’Oréala czy programy Fundacji na rzecz Nauki Polskiej. Myślę, że jeżeli jest się bardzo zaangażowanym w to, nad czym się pracuje, jest się temu oddanym to, niezależnie od dziedziny, jakiej to dotyczy i miejsca gdzie się to wyzwanie podejmuje, zawsze przynosi to rezultaty.

Miejsce kobiet w nauce i ich szansa na karierę zawodową.
Myślę, że naukowca powinno się oceniać przede wszystkim po tym, co wnosi do nauki, poprzez jego zaangażowanie w pracę, intelekt, wiedzę a nie po tym czy jest kobietą czy mężczyzną. Niestety jak pokazuje historia nie zawsze tak było. Z całą pewnością udział kobiet w życiu zawodowym, w tym również w nauce, jest utrudniony ze względu na duże zaangażowanie w życie rodzinne, niemniej cechy takie jak umiejętność dobrej organizacji pracy, wytrwałość, zdolność do poświęceń połączone z intelektem sprawiają, iż kobiety znakomicie dają sobie radę z tymi wyzwaniami.

Czym jest dla mnie stypendium L’Oréal Polska?
Stypendium L’Oréal Polska z całą pewnością jest dla mnie nagrodą i dużym wyróżnieniem, tym bardziej, że przyznaje je komisja złożona z wybitnych naukowców. Jednocześnie stypendium to jest dla mnie zobowiązaniem, ponieważ traktuję je jako udzielony kredyt zaufania. Będę starała się nie zawieść tego zaufania realizując kolejne prace badawcze.


Powrót



Polski Komitet do spraw UNESCOPolski Komitet do spraw UNESCO Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa WyższegoMinisterstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego Polska Akademia NaukPolska Akademia Nauk UN Global Compact Network PolandUN Global Compact Network Poland